VSVSV
VSVSV Private NCC syllabus preparation
  • Home
  • About us
  • Courses
  • Knowledge Hub
  • Resources
  • Contact
For Schools Login Register

Knowledge Hub

Articles, syllabus guides, exam-pattern references, and career insights for NCC cadets — written and maintained by the VSVSV editorial team. Free to read; not affiliated with the National Cadet Corps or any government body.

Browse by topic

Loading…

Programme guides

Loading…

Featured

Start with these — the foundational pieces.

Loading featured articles…

Latest articles

Loading latest…

Knowledge Hub › Category

Category

Loading articles in this category…

Knowledge Hub › Category

NCC कॅडेट्ससाठी फील्डक्राफ्ट आणि बॅटलक्राफ्टची मूलभूत तत्त्वेः छद्मावरण, आवरण आणि हालचाल

· ·

मैदानी कला म्हणजे काय?

फील्ड क्राफ्ट ही किमान एक्सपोजर आणि जास्तीत जास्त सामरिक फायद्यासह मैदानावर हलवण्याची, निरीक्षण करण्याची आणि कार्य करण्याची सैनिकाची कला आहे. बॅटल क्राफ्ट हे लहान-संघांच्या लढतीसाठी मैदानी नौकेचा वापर आहे-कव्हर, हालचाल, अंतराचा न्यायनिवाडा, अग्नि नियंत्रण.

NCC कॅडेट्ससाठी, विषय ए स्तरावर (मूलभूत संकल्पना) सादर केला जातो, बी (तंत्रे) वर तयार केला जातो आणि सी (सामरिक परिस्थिती) वर लागू केला जातो. हा NCC अभ्यासक्रमातील सर्वात व्यावहारिक विषयांपैकी एक आहे आणि अगदी लष्करी संदर्भाबाहेरील वास्तविक-जगाच्या बाह्य-हस्तकलेकडे थेट हस्तांतरित करण्यायोग्य विषयांपैकी एक आहे.

NCC मधील बहुतेक मैदानी-हस्तकलेचे प्रशिक्षण खुल्या ठिकाणी शिबिरांमध्ये आणि संचलनाच्या मैदानावर शिकवले जाते. हा लेख एक संदर्भ आहे; स्नायूंची स्मृती केवळ ते करण्यापासून येते.

छद्मावरणाचे सहा एस

तुमची दृश्य स्वाक्षरी जमिनीवर तोडण्याची तत्त्वे. हे लक्षात ठेवाः

  1. Shape — the human silhouette is unmistakable. Break it up with foliage, irregular outlines, irregular kit placement.
  2. Shine — anything that reflects light gives you away — watch face, polished metal, plastic, even sweat. Cover or matt all reflective surfaces.
  3. Silhouette — never break the skyline. Stay below ridge lines; observe from below the crest.
  4. Shadow — use shadow to your advantage when concealing; don’t cross into bright sunlight while moving.
  5. Spacing — regularly-spaced objects are man-made. Space yourself irregularly within a group.
  6. Smoke / smell / sound — the "extended S’s" — a smoke source, an unfamiliar smell (food, cologne, sweat), or a sharp sound (metal on metal, voice) gives position away.

छद्मावरणात ठेवलेला कॅडेट या यादीतून जाणीवपूर्वक काम करतो, अंतर्ज्ञानाने नाही.

झाकण आणि लपवणे

दोन्ही भिन्न आहेतः

  • झाकण-असे काहीतरी जे गोळ्या किंवा तुकडे थांबवते (दगडी भिंत, वाहनाचे इंजिन ब्लॉक, झाडाच्या जाड खोड).
  • लपवणे-असे काहीतरी जे तुम्हाला नजरेपासून लपवते परंतु गोळी थांबवत नाही (पाने, उंच गवत, एक पातळ पडदा).

नियमः झाकण आणि लपवणे यांच्यात पर्याय असल्यास, झाकण निवडा. जर फक्त लपवून ठेवलेले असेल तर लक्षात ठेवा की तुम्ही लपलेले आहात परंतु सुरक्षित नाही.

विशिष्ट भूप्रदेशातील आच्छादनाचे प्रकार

  • कडक आवरणः खडक, दगडी बांधकाम, वाहनाचे इंजिन, मातीचे किनारे.
  • मऊ आवरणः लाकडी भिंती, झाडाच्या पातळ खोड्या, वाळूच्या पिशव्या (तुकड्यांविरुद्ध चांगल्या, थेट आगीविरुद्ध किरकोळ).
  • सुधारित आच्छादनः खड्डे, दाब, कर्ब्स, पडलेले खोड.

हालचाल

खुल्या इन्व्हाइट्स डिटेक्शनमध्ये हलणे. तत्त्वेः

  1. थांबा, पहा, ऐका, निरीक्षण करा-प्रत्येक हालचालीपूर्वी.
  2. झाकणापासून झाकणाकडे हलवा-सरळ रेषांमध्ये नाही, खुल्या रेषांमध्ये नाही.
  3. मृत जमिनीचा वापर करणारा मार्ग निवडा (शत्रूच्या नजरेच्या रेषेबाहेर असलेली जमीन).
  4. आकाशरेषा ओलांडू नका.
  5. तुम्ही तुमचे पाय कुठे ठेवता याकडे लक्ष द्या-कोरडी पाने, फांद्या टाळा, ती कुरकुरीत करा.

हालचालींच्या पद्धती

  • Walking — when concealed.
  • Crouching — when low cover is available.
  • Crawling — when no cover is available; high crawl (hands and knees) for speed, low crawl (belly) for stealth.
  • Rushing — short, sharp run between two positions of cover; never longer than 5 seconds in the open ("up he sees me, down he shoots me").

अंतराचा न्यायनिवाडा

लेखी आणि व्यावहारिक अशा दोन्ही परीक्षांमध्ये कौशल्याची चाचणी घेतली जाते. या पद्धती (लक्षात ठेवा):

  1. एकक-मापन पद्धत-तुम्ही आणि लक्ष्य यांच्यात मानसिकदृष्ट्या 100 मीटर एकक ठेवा.
  2. वस्तूंचे स्वरूप पद्धत-दृश्य संकेत वापरा (उदा. 200 मीटरवर डोळे ठिपके म्हणून पाहिले जाऊ शकतात; 100 मीटरवर बटणे पाहिली जाऊ शकतात).
  3. ब्रॅकेटिंग पद्धत-अंतर सर्वात कमी आणि सर्वात लांब असू शकते याचा अंदाज लावा, मध्यबिंदू घ्या.
  4. अर्धी पद्धत-आधी अर्ध्या बिंदूपर्यंत अंदाज लावा, नंतर ती दुप्पट करा.
  5. की-रेंज पद्धत-ज्ञात संदर्भ अंतर वापरा (उदा. तुम्ही मोजलेली एक ज्ञात खूण) एक मापदंड म्हणून.

आरोग्य तपासणीसाठी दोन पद्धती एकत्र करा.

आग आणि हालचाल

मूलभूत लहान-संघ लढाऊ क्रम. दोन संघांच्या रचनेतः

  1. शत्रूचे डोके खाली ठेवण्यासाठी (दडपण) अ संघ गोळीबार करतो.
  2. ब संघ त्या दडपणाखाली पुढील कव्हरवर पुढे सरकतो.
  3. टीम बी नवीन स्थानावरून गोळीबार करते.
  4. अ संघ पुढे सरकतो.

जोपर्यंत उद्दिष्ट साध्य होत नाही तोपर्यंत हे सुरू ठेवा. हे तत्त्व कितीही संघांसाठी सामान्यीकृत केले जाते.

कौशल्यः वेळ. जेव्हा शत्रू दडपला जाईल तेव्हा हलवा; जेव्हा तुमचा जोडीदार हलत असेल तेव्हा गोळीबार करा.

अग्नि-नियंत्रण आदेश (जी. आर. आय. टी.)

लक्ष्यावर आग निर्देशित करताना, मानक क्रम असा आहेः

  • जी-गटः कोणता गट गोळीबार करतो (संपूर्ण विभाग, किंवा विशिष्ट कॅडेट).
  • आर-श्रेणीः लक्ष्याचे अंतर.
  • I-संकेतः लक्ष्याचे वर्णन (सीमाचिन्ह/संदर्भ वापरून).
  • टी-आगीचा प्रकारः आगीचा दर, गोळ्यांची संख्या इ.

उदाहरणेः "विभाग! श्रेणी 200! संदर्भः एकटे झाड! झाडापासून दोन वाजले, गडद झुडूप-शत्रू! तीन फेऱ्या जलद! आग!

प्रत्येक स्तरावर कशाची चाचणी केली जाते

  • अः सहा एसची मूलभूत ओळख, आवरण आणि लपवणे म्हणजे काय.
  • बः दोन पद्धतींचा वापर करून अंतर ठरवणे, कव्हर अंतर्गत मूलभूत हालचाल, मूलभूत अग्नि-नियंत्रण क्रम.
  • कः प्रगत-पूर्ण अग्नि-आणि-हालचाल क्रम, वेळेनुसार बहु-पद्धतीचे अंतर ठरवणे, सामरिक हालचालीद्वारे एका विभागाचे नेतृत्व करणे.

तयारी कशी करायची?

  1. बाहेर पडा. मैदानी हस्तकला पडद्यावरून शिकता येत नाही. शाळेत जाताना कव्हर शोधण्याचा सराव करा.
  2. ड्रिल जी. आर. आय. टी.. स्मरणशक्ती लक्षात ठेवा, मोठ्याने पूर्ण ऑर्डर सांगण्याचा सराव करा.
  3. दररोज अंतर ठरवा. कोणत्याही गोष्टीसाठीच्या अंतराचा अंदाज लावाः एक झाड, एक इमारत, एक वाहन. त्यानंतर पडताळणीसाठी पायऱ्या मोजा.
  4. शिबिरात, वरिष्ठ कॅडेट्सना हालचाल करताना आणि निरीक्षण करताना पहा. अनुकरण करा.
  5. स्थानिक भूप्रदेश जाणून घ्या. ज्या विद्यार्थ्याला त्यांच्या संचलनाच्या मैदानाचा भूप्रदेश माहित असतो, त्याला कोणत्याही सामरिक सरावात अन्यायकारक फायदा होतो.

This article is general guidance based on publicly available material from the Directorate General NCC, the National Cadet Corps Act 1948, the NCC Cadet Handbook, and standard NCC training literature. Specific eligibility, syllabus, camp counts, exam patterns, and recruitment rules change with each training directive and each recruitment notification — always confirm current specifics with your unit Associate NCC Officer (ANO) and the official portal of the relevant recruiting body. VSVSV is a private learning platform; it is not affiliated with the National Cadet Corps, the Directorate General NCC, the Ministry of Defence, or any government body.

Was this helpful?

No ratings yet.

← Previous Next →

VSVSV is a private online training brand operated by VSVSV (VIDHI SANGAT VIDYUT SAKSYA VINAYA) TECH PRIVATE LIMITED. We are not affiliated with, authorized by, or endorsed by the National Cadet Corps, DGNCC, the Ministry of Defence, or any government organization. Articles here are educational reference material, not official NCC publications.

Article not found

This article doesn’t exist or has been retired. Try one of the categories below.

Back to Knowledge Hub

About VSVSV

VSVSV is a brand operated by VSVSV (VIDHI SANGAT VIDYUT SAKSYA VINAYA) TECH PRIVATE LIMITED, offering private NCC-oriented courses and study support.

Quick Links

  • All courses
  • Resources
  • Knowledge Hub
  • About us
  • Contact

Courses

  • A Certificate preparation
  • B Certificate preparation
  • C Certificate preparation
  • PRCN course
  • ANO refresher

For Schools

  • Services overview
  • Book a discovery call

Contact Info

  • Online education — learners across India
  • support@vsvsv.in

VSVSV is a private online education service operated by VSVSV (VIDHI SANGAT VIDYUT SAKSYA VINAYA) TECH PRIVATE LIMITED. It is not affiliated with, authorized by, or endorsed by the National Cadet Corps (NCC), Directorate General NCC, the Ministry of Defence, or the Government of India. All courses are private, self-paced online exam preparation and do not constitute official NCC enrollment, training, or certification.

VSVSV (VIDHI SANGAT VIDYUT SAKSYA VINAYA) TECH PRIVATE LIMITED · CIN: U85499TS2023PTC180277 · Registered office: 7-2-1669/ATHENA-C/0306, LODHA CASA PARADISO, Sanath Nagar Colony, Hyderabad – 500018, Telangana, India · Phone: +91 40 3598 6127 · Grievance Officer: Nilesh Tiwari (grievance@vsvsv.in).

© 2026 VSVSV. All rights reserved.

Privacy Policy Terms of Service Refunds & Cancellations Digital Delivery Cookie Policy